อุตสาหกรรมยานยนต์ของสหรัฐฯ กำลังเข้าสู่ช่วงเวลาแห่งความไม่แน่นอนครั้งใหม่ เมื่อรัฐบาลทรัมป์กล่าวว่าข้อตกลงการค้า USMCAระหว่างสหรัฐฯ เม็กซิโก และแคนาดา จะไม่ได้รับการต่ออายุภายในวันพุธนี้ ซึ่งอาจนำไปสู่กระบวนการทบทวนที่กินเวลานานหลายปี หรืออาจทำให้ข้อตกลงหมดอายุลงหากไม่สามารถบรรลุข้อตกลงได้ภายในปี 2036

      ข้อตกลง สหรัฐอเมริกา-เม็กซิโก-แคนาดา (USAD)ซึ่งเข้ามาแทนที่ข้อตกลงการค้าเสรีอเมริกาเหนือ (NAFTA) ถูกจัดตั้งขึ้นในสมัยแรกของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ในปี 2020 แต่รัฐบาลชุดปัจจุบันเริ่มไม่พอใจกับข้อตกลงนี้ ซึ่งควบคุมการค้าสินค้าและบริการมูลค่าประมาณ 2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปีระหว่างสามประเทศ 

       จากข้อมูลอุตสาหกรรม พบว่าอุตสาหกรรมยานยนต์คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 18% ของการค้าของอเมริกากับประเทศเพื่อนบ้านเมื่อปีที่แล้ว ทำให้เป็นหนึ่งในภาคส่วนสำคัญในการเจรจา ผู้ผลิตรถยนต์และผู้ที่ติดตามการเจรจาต่างกังวลว่าการเปิดการเจรจาใหม่อาจสร้างความไม่แน่นอนทางการค้าเพิ่มเติม ซึ่งนำไปสู่การลงทุนที่ลดลงและจำนวนงานที่น้อยลง

       “หากเราปล่อยให้เรื่องนี้ดำเนินต่อไปเป็นเวลานาน มันจะสร้างความเจ็บปวดให้กับทุกคน” ดิเอโก มาร์โรคิน บิตาร์ นักวิจัยจากศูนย์วิจัยยุทธศาสตร์และการศึกษาระหว่างประเทศ (Center for Strategic and International Studies ) ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. กล่าว “นั่นเป็นสิ่งสุดท้ายที่ภูมิภาคนี้ต้องการ”

       นอกจากนี้ ยังมีความกังวลว่าสหรัฐฯ อาจถอนตัวออกจากข้อตกลง ท่ามกลางกลยุทธ์การเจรจาที่แข็งกร้าวของรัฐบาลทรัมป์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับภาษี การค้า และประเด็นอื่นๆ

      สหรัฐอเมริกา เม็กซิโก และแคนาดา อาจตกลงขยายระยะเวลา 16 ปีได้ภายในวันพุธ แต่จะใช้วิธีทบทวนประจำปีแทน

เจมีสัน กรีเออร์ ผู้แทนการค้าสหรัฐฯกล่าวเมื่อเดือนพฤษภาคมว่า สหรัฐฯ ต้องการเสริมสร้างกฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้าในอเมริกาเหนือ “ในลักษณะที่ส่งเสริมสัดส่วนสินค้าสหรัฐฯ ในสินค้าเหล่านี้” เพื่อส่งเสริมการผลิตภายในประเทศ 

     บิตาร์ ยังกล่าวอีกว่า การหารือต่อสาธารณะของรัฐบาลทรัมป์นั้นครอบคลุมหลายประเด็น โดยไม่เกี่ยวข้องกับการค้าโดยตรง เช่น การอพยพ อาชญากรรม และความเชื่อมโยงอื่นๆ ซึ่งอาจทำให้การเจรจารอบนี้มีความท้าทายมากกว่าเมื่อครั้งที่จัดตั้งข้อตกลง USMCA ขึ้น

      “ทุกอย่างอยู่ในระหว่างการพิจารณา ไม่ใช่แค่ประเด็นทางการค้าเท่านั้น” บิตาร์กล่าว “ยิ่งมีประเด็นให้พิจารณามากเท่าไหร่ การเจรจาก็จะยิ่งใช้เวลานานขึ้น และจะยิ่งก่อให้เกิดความไม่แน่นอนมากขึ้นเท่านั้น”

       อุตสาหกรรมยานยนต์ของสหรัฐฯ เผชิญกับความไม่แน่นอนมากมายในช่วงทศวรรษนี้ ตั้งแต่การหยุดการผลิตเนื่องจากการระบาดใหญ่และการขาดแคลนห่วงโซ่อุปทาน ไปจนถึงการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องของภาษีและกฎระเบียบอื่นๆ ขณะนี้กำลังเตรียมรับมือกับการเปิดการเจรจาข้อตกลง USMCA อีกครั้ง

      ยังไม่ชัดเจนว่ารถยนต์ที่ผ่านมาตรฐานของสหรัฐฯ จะยังคงต้องเสียภาษีนำเข้าหรือไม่ ซึ่งทรัมป์ได้ใช้ภาษีนี้อย่างหนักหน่วงในระหว่างดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี เพื่อเป็นเครื่องมือต่อรองและส่งเสริมการผลิตภายในประเทศ

      “ทุกอย่างขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง” อากาช อโรรา ผู้เชี่ยวชาญด้านยานยนต์ หุ้นส่วนและกรรมการผู้จัดการของ Boston Consulting Group กล่าวกับ CNBC “แต่สิ่งที่ชัดเจนในทุกสถานการณ์ที่กำลังพูดคุยกันอยู่คือ ข้อที่ 1: สัดส่วนชิ้นส่วนจากสหรัฐอเมริกาที่สูงขึ้น”

      ตามจดหมาย ที่ผู้นำกลุ่มการค้ารถยนต์ที่ใหญ่ที่สุดในสหรัฐฯ ส่งถึงเกรียร์ผู้ผลิตรถยนต์ที่ดำเนินงานในสหรัฐฯ ต้องการให้ข้อตกลงนี้ยังคงเป็นข้อตกลงระหว่างสามประเทศที่ “เสริมสร้างความแข็งแกร่ง แทนที่จะทำให้แตกแยก รากฐานทางเศรษฐกิจที่สำคัญนี้” สำหรับการค้าในอเมริกาเหนือ

      “เราสนับสนุนการมีส่วนร่วมทวิภาคีระหว่างสหรัฐฯ และเม็กซิโก และส่งเสริมการเจรจาไตรภาคีเพื่อสนับสนุนการทบทวนที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ซึ่งจะนำไปสู่การขยายขอบเขตของ USMCA ในฐานะข้อตกลงไตรภาคีในที่สุด” องค์กรต่างๆ ที่เป็นตัวแทนของผู้ผลิตรถยนต์ ซัพพลายเออร์ และตัวแทนจำหน่ายส่วนใหญ่ในสหรัฐฯ ได้เขียนไว้เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม

     กลุ่มการค้าต่างๆ โต้แย้งว่าบริษัทต่างๆ ได้ใช้เงินหลายพันล้านดอลลาร์เพื่อปฏิบัติตามมาตรฐาน USMCA ในปัจจุบัน และบริษัทผลิตรถยนต์หลายแห่งกำลังลงทุนในสหรัฐฯ มากขึ้นอยู่แล้ว

     ข้อมูลจากกลุ่มล็อบบี้อุตสาหกรรมยานยนต์ของสหรัฐฯ ระบุว่า ข้อตกลง USMCA ได้ดึงดูดการลงทุนในอเมริกาเหนือมูลค่า 182 พันล้านดอลลาร์ โดย 86% ของการลงทุนดังกล่าวประกาศเข้ามาลงทุนในสหรัฐฯ

      ทางฝั่งชายแดนทางเหนือ ฟลาวิโอ โวลเป ประธานสมาคมผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ของแคนาดา และสมาชิกสภาที่ปรึกษาของนายกรัฐมนตรีแคนาดาด้านความสัมพันธ์แคนาดา-สหรัฐฯ กล่าวว่า เขาเชื่อมั่นว่าข้อตกลงน่าจะบรรลุผลได้ภายในฤดูใบไม้ร่วง

     “ผมมองว่า อนาคตข้างหน้าสดใส” เขากล่าวกับ CNBC ระหว่างการสัมภาษณ์ทางโทรศัพท์เมื่อวันจันทร์ โดยอ้างถึงการพูดคุยและข้อคิดเห็นสาธารณะที่เพิ่มมากขึ้น “มีประเด็นสำคัญที่ต้องพิจารณา แต่ในความคิดของผม ไม่มีประเด็นใดที่ยากเกินกว่าจะแก้ไขได้”

       ประเด็นสำคัญประการหนึ่งสำหรับผู้ผลิตรถยนต์และผู้เกี่ยวข้องในอุตสาหกรรมนี้คือกฎว่าด้วยแหล่งกำเนิด สินค้าของข้อตกลง ซึ่งเป็นตัวกำหนดว่าสินค้ามาจากประเทศใด และสินค้าใดบ้างที่มีสิทธิ์ได้รับการปฏิบัติเป็นพิเศษ เช่น การลดภาษีศุลกากร หรือการยกเว้นภาษี

      ตลาดรถยนต์ของสหรัฐฯ ขยายตัวไปยังแคนาดาและเติบโตอย่างแข็งแกร่งในเม็กซิโกบนพื้นฐานของการค้าเสรีในอเมริกาเหนือ นับตั้งแต่มีการริเริ่มข้อตกลง NAFTA ในปี 1994 ส่งผลให้ชิ้นส่วนและยานยนต์จำนวนมากต้องขนส่งข้ามพรมแดนก่อนที่จะประกอบในประเทศใดประเทศหนึ่ง

       ปัจจุบัน ข้อตกลง USMCA กำหนดให้รถยนต์นั่งส่วนบุคคลและรถบรรทุกขนาดเล็กต้องมี ”ส่วนประกอบที่มีมูลค่าในภูมิภาค” อย่างน้อย 75% มาจากอเมริกาเหนือมีรายงานว่ารัฐบาล ทรัมป์ ต้องการเพิ่มระดับดังกล่าวเป็น 82% โดย 50% ของมูลค่าดังกล่าวต้องผลิตในสหรัฐอเมริกา

      ปัจจุบันยังไม่มีข้อกำหนดให้แยกส่วนประกอบระหว่างชิ้นส่วนที่ผลิตในสหรัฐอเมริกาและชิ้นส่วนที่ผลิตในแคนาดา กฎใหม่จะกำหนดให้ต้องมีการแยกส่วนประกอบดังกล่าว ซึ่งหมายความว่าจะต้องมีการจัดตั้งกระบวนการใหม่ขึ้นมา

      “สิ่งที่ผู้คนพูดถึงกันมากคือเนื้อหาที่มีคุณค่าในระดับภูมิภาค แต่จริงๆ แล้วเนื้อหาจากสหรัฐอเมริกาต่างหากที่จะมีความสำคัญ” มาร์ค เวกฟิลด์ หุ้นส่วนและหัวหน้าฝ่ายตลาดรถยนต์ระดับโลกของบริษัทที่ปรึกษา AlixPartners กล่าว “บางบริษัทยังไม่มีแผนด้วยซ้ำว่าจะเริ่มต้นอย่างไร ดังนั้นเส้นทางจึงจะเต็มไปด้วยอุปสรรคและค่าใช้จ่ายที่ค่อนข้างสูง”

      AlixPartners ประเมินว่าค่าใช้จ่ายในการขนส่งสินค้าจากเม็กซิโกไปยังแคนาดาอาจสูงขึ้นถึง 20% และค่าใช้จ่ายในการขนส่งชิ้นส่วนบางอย่างจากจีนไปยังสหรัฐอเมริกาอาจเพิ่มขึ้นถึง 50%

      นอกจากนี้ BCG ยังโต้แย้งว่า การกำหนดมาตรฐานที่สูงเกินไปอาจทำให้บางบริษัทลดการผลิตในสหรัฐฯ ลง แทนที่จะพยายามปฏิบัติตามมาตรฐาน บริษัทผู้ผลิตรถยนต์อาจหันมาเน้นการผลิตรถยนต์โดยใช้ชิ้นส่วนที่ถูกที่สุดจากนอกสหรัฐฯ เพื่อลดมูลค่าที่แจ้งไว้สำหรับการนำเข้ารถยนต์ลงมาอยู่ในระดับที่การจ่ายภาษีนำเข้าสำหรับสินค้าที่มีราคาถูกกว่ายังคงเป็นประโยชน์ทางการเงิน

      “ในกรณีนั้น เราจะไม่ได้รับเนื้อหาจากสหรัฐฯ เพิ่มเติม” อโรรากล่าว “มันไม่ใช่เรื่องง่าย และเพราะมันไม่ใช่เรื่องง่าย อาจมีผลกระทบที่ไม่คาดคิดเกิดขึ้นได้”

      รถยนต์ประมาณหนึ่งโหล รวมถึงบางรุ่นพิเศษ มีคุณสมบัติตรงตามเกณฑ์ 75% ในปัจจุบัน ไม่มีรุ่นใดมีสัดส่วนถึง 80% โดย Volkswagen ID.4 รุ่นขับเคลื่อนสี่ล้อ Pro มีสัดส่วนชิ้นส่วนจากสหรัฐอเมริกาและแคนาดาถึง 76% ซึ่งเป็นอันดับหนึ่งในรายการชิ้นส่วนที่ผลิตในรุ่นปี 2026 ที่เผยแพร่โดยสำนักงานความปลอดภัยการจราจรบนทางหลวงแห่งชาติ (NHTSA)

      ผู้บริหารในอุตสาหกรรมยานยนต์กล่าวว่า การย้ายฐานการผลิตกลับมายังประเทศต้นทางเพื่อให้รถยนต์ที่จำหน่ายในสหรัฐฯ มีส่วนประกอบที่ผลิตในอเมริกามากขึ้นนั้น ต้องใช้เวลาหลายปีและเงินลงทุนหลายพันล้านดอลลาร์ นอกจากนี้ พวกเขายังให้เหตุผลว่า สหรัฐฯ อาจไม่มีศักยภาพเพียงพอที่จะจัดการกับการรวบรวมและการแปรรูปชิ้นส่วนและวัตถุดิบบางอย่างได้

      S&P Global Mobility ระบุว่าโดยเฉลี่ยแล้วรถยนต์หนึ่งคันจะมีชิ้นส่วนประมาณ 20,000 ชิ้น เมื่อถอดแยกชิ้นส่วนจนถึงน็อตและสกรู ชิ้นส่วนเหล่านั้นอาจมาจากประเทศต่างๆ ตั้งแต่ 50 ถึง 120 ประเทศ

      อโรราจาก BCG ตั้งข้อสังเกตว่า วิธีหนึ่งที่จะช่วยเพิ่มสัดส่วนชิ้นส่วนที่ผลิตในสหรัฐฯ ได้ คือ การรวมซอฟต์แวร์ต้นกำเนิด ซึ่งเป็นส่วนประกอบที่กำลังได้รับความนิยมมากขึ้นในรถยนต์รุ่นใหม่ เข้าไว้ในกฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้า ซึ่งจะช่วยเพิ่มเปอร์เซ็นต์ของรถยนต์ที่มีชิ้นส่วนผลิตในสหรัฐฯ ได้ เขากล่าว

      หนึ่งในเป้าหมายหลักของรัฐบาลสหรัฐฯ คือการปรับปรุงการผลิตในสหรัฐฯ แต่ก็ยังต้องการย้ายห่วงโซ่อุปทานรถยนต์ของอเมริกาออกจากจีนด้วย ประเทศจีนกำลังขยายตัวอย่างรวดเร็วออกไปนอกฐานที่ตั้งเดิม เพื่อส่งรถยนต์ราคาถูกและได้รับการอุดหนุนไปยังตลาดในอเมริกาใต้และยุโรป

      AlixPartners กล่าวว่า บริษัทเชื่อว่าผลลัพธ์ที่เหมาะสมที่สุดสำหรับ USMCA 2.0 คือการมุ่งเน้นไปที่การแข่งขันกับจีนมากกว่าเม็กซิโกหรือแคนาดา ลดต้นทุนที่เพิ่มขึ้นสำหรับรถยนต์ของสหรัฐฯ และสนับสนุนการลงทุนของบริษัทต่างๆ เป็นต้น

     'ผู้คนพูดถึงเรื่อง ‘ป้อมปราการอเมริกา’ และ...จริงๆ แล้วมันควรจะเป็นอเมริกาเหนือ'เวคฟิลด์กล่าว “ถ้าเป้าหมายที่แท้จริงคือการเผชิญหน้ากับจีน การมุ่งเน้นไปที่สหรัฐฯ กับเม็กซิโกและแคนาดาจึงไม่สมเหตุสมผล”